Artykuły

Światowe trendy i nowe technologie w medycynie

Chirurgia estetyczna

Obrzęk lipidowy – objawy, przyczyny, dolegliwości i metody leczenia

Obrzęk lipidowy (lipodemia) to schorzenie, które często wiąże się z obniżeniem komfortu życia, a nawet z pogorszeniem samopoczucia, pojawieniem się smutku czy frustracji. Wszystko przez nieproporcjonalny nadmiar tkanki tłuszczowej, gromadzący się najczęściej w dolnych partiach ciała, który nie tylko zmienia proporcje sylwetki, ale też wywołuje nieprzyjemne dolegliwości. Na szczęście istnieją sposoby, które mogą przynieść znaczną ulgę pacjentkom i zminimalizować objawy. Sprawdź, czym jest spowodowana lipodemia, jakie są jej przyczyny i jak ją leczyć.

Co to jest obrzęk lipidowy?

Obrzęk lipidowy to schorzenie podskórnej tkanki tłuszczowej. U chorych dotkniętych obrzękiem nadmierna tkanka tłuszczowa gromadzi się nieproporcjonalnie, najczęściej w dolnych partiach ciała.

Gdy choroba jest w początkowym stadium zaawansowania, obrzęki pojawiają się wraz z upływem godzin – nie występują rano, natomiast nasilają się po południu i wieczorem, by znów zniknąć przez noc. Im bardziej choroba postępuje, tym obrzęki pojawiają się szybciej w ciągu dnia, a z czasem są widoczne i odczuwalne także rano, lub nawet w nocy (i nasilają się jeszcze bardziej w ciągu dnia).

Obrzęk lipidowy występuje tylko u kobiet, po osiągnięciu dojrzałości płciowej (gdy organizm produkuje już żeńskie hormony). 

Jakie są objawy obrzęku lipidowego i jakie dolegliwości występują u chorych?

Obrzęk lipidowy może objawiać się w następujący sposób:

  • Zwiększa się ilość tkanki tłuszczowej na nogach, a czasem – choć dużo rzadziej – także na ramionach.
  • Pojawia się dysproporcja między górną a dolną częścią ciała – od pasa w górę sylwetka się nie zmienia, a od pasa w dół znacznie zwiększa objętość.
  • Pojawiają się otarcia i rany po wewnętrznych stronach ud i łydek, które powstają na skutek ocierania się o siebie nóg. 
  • Zdarza się, że pojawiają się problemy z chodzeniem – dotyczy to osób z zaawansowanym stadium choroby. Przyczyną problemów z poruszaniem się jest powstawanie wałeczków tłuszczowych w okolicach wewnętrznych części kolan.
  • Zwiększa się skłonność do powstawania siniaków – często pojawiają się po niewielkich urazach czy dotknięciach. Za ten stan rzeczy odpowiada kruchość ścianek najmniejszych naczyń krwionośnych. 

Charakterystyczne dolegliwości, jakie towarzyszą chorym na lipodemię:

  • Obrzęki nóg nasilają się wraz z upływem dnia. Puchną łydki, ale nie stopy.
  • Obrzęki mogą nasilać się podczas długotrwałego stania lub siedzenia. 
  • Pojawiają się bóle oraz uczucie napięcia nóg spowodowane zbieraniem się wody w organizmie. 
  • Zdarza się, że chorym doskwiera ból także podczas dotyku czy ucisku ciała.

Oprócz dolegliwości fizycznych u niektórych osób pojawia się obciążenie psychiczne, obniżenie samopoczucia, smutek czy frustracja. Wszystko to może być spowodowane zarówno samymi dolegliwościami, jak i postępującymi zmianami sylwetki.

Niektóre pacjentki obwiniają się za zmiany w wyglądzie i rozpoczynają diety odchudzające oraz intensywne treningi. To z kolei może prowadzić do jeszcze większych dysproporcji w budowie ciała. U innych osób smutki i frustracje mogą prowadzić do napadów jedzenia, a te z kolei do nadwagi czy otyłości.

Należy jednak pamiętać, że obrzęk lipidowy można, a nawet trzeba, leczyć. Odpowiednio dobrana terapia i zdrowa dieta pomagają zminimalizować objawy i przykre dolegliwości choroby. 

Co powoduje i co może nasilać obrzęk lipidowy?

Obrzęku lipidowego nie należy utożsamiać z niezdrową dietą, brakiem aktywności fizycznej czy niehigienicznym stylem życia. Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku wystąpienia lipodemii wszystko to może nasilać objawy. 

Przyczyny obrzęku lipidowego nie są w pełni znane, natomiast wyróżnia się dwie grupy czynników, które mogą odpowiadać za występowania choroby. Są nimi:

  • Zaburzenia żeńskich hormonów – jak już wspomnieliśmy, lipodemia występuje tylko u kobiet i dopiero po osiągnięciu dojrzałości. Ponadto objawy schorzenia mogą nasilać się po ciąży lub klimakterium.
  • Uwarunkowania genetyczne – na podstawie różnych badań zauważono, że istnieją rodzinne predyspozycje do wystąpienia choroby. Szacuje się, że prawdopodobieństwo wystąpienia lipodemii u siostry czy córki kobiety dotkniętej obrzękiem lipidowym, wynosi od 30 do 70%.

Warto przy tym pamiętać, że chociaż przyczyny lipodemii nie są w 100% zbadane, to istnieją pewne czynniki, które mogą nasilać objawy choroby. Są nimi przede wszystkim inne schorzenia, dieta, a także czynności, które prowadzą do magazynowania się wody w organizmie, przede wszystkim: 

  • Nadwaga – nie należy utożsamiać lipodemii w prostej linii z nadwagą, ponieważ choroba może wystąpić także u osób z prawidłową masą ciała, jednak nadmiar kilogramów zdecydowanie nie sprzyja walce z objawami i przykrymi dolegliwościami. Otyłość czy nadwaga mogą ograniczać możliwość ruchu i zwiększać obrzęk tłuszczowo-limfatyczny (lipolimfatyczny), a co za tym idzie, przyczyniać się do wystąpienia poważniejszych powikłań.
  • Żylaki – jeśli równocześnie z lipodemią występują schorzenia żylne, konieczne jest niezwłoczne rozpoczęcie leczenia. 
  • Długotrwałe siedzenie i stanie – obciążenia fizyczne mogą zwiększać skłonność do występowania obrzęku i nasilać go w ciągu dnia.

Jak leczy się obrzęk lipidowy?

Specjaliści Leczenie lipodemii w Warszawie

Istnieją różne metody leczenia lipodemii. W zależności od stopnia zaawansowania choroby można stosować leczenie chirurgiczne, terapię kompleksową lub terapię łączoną. Zaleca się także noszenie wyrobów uciskowych – pończoch czy rajstop, które pozwalają uniknąć powstawania obrzęku w ciągu dnia. Ostatni sposób zalecany jest jednak przede wszystkim we wczesnych stadiach choroby, gdy obrzęk pojawia się na początku dnia i nasila z biegiem czasu, a w nocy znika. W późniejszych stadiach choroby samo noszenie wyrobów uciskowych nie wystarcza. 

W miarę postępowania choroby, gdy obrzęk nie cofa się samoistnie w nocy, wprowadza się najczęściej Kompleksową Terapię Przeciwobrzękową. Polega ona na wykorzystaniu technik fizjoterapeutycznych i łączeniu terapii uciskowej z manualnym drenażem limfatycznym.

Drenaż limfatyczny polega na manualnym masowaniu tkanek dotkniętych lipodemią. Fizjoterapeuci wykonuję charakterystyczne ruchy, np. przypominające czerpanie, ruchy pompujące czy obrotowe. Wszystko po to, by stymulować naczynia limfatyczne i usprawnić transport limfy. 

Kompleksową Terapię Przeciwobrzękową zaleca się stosować codzienne przez 45-60 minut. Drenaże przeprowadza się przez 3-4 tygodnie. Gdy kończy się faza redukcji obrzęku i nie ma już konieczności przeprowadzania kolejnych drenaży, zwykle stosuje się terapię uciskową (aby zminimalizować ryzyko nawrotów). Należy pamiętać, że Kompleksową Terapię Przeciwobrzękową trzeba przeprowadzać regularnie. W innym wypadku choroba będzie powracać.

Kolejnym sposobem leczenia obrzęku lipidowego jest metoda operacyjna. Jej celem jest zminimalizowanie lub eliminacja nagromadzonej tkanki tłuszczowej, a nie, jak w przypadku drenażu limfatycznego, cieczy odkładającej się w tkankach podskórnych. Dzięki nowoczesnym metodom odsysania tłuszczu (liposukcji) możliwe jest skuteczne pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, a także zminimalizowanie ryzyka powstania nieprzyjemnych dolegliwości po zabiegu i powstania powikłań. Liposukcję przeprowadza się zwykle w znieczuleniu TLA (obrzękowe znieczulenie miejscowe). Jest małoinwazyjna, nieszkodliwa i delikatna dla tkanek (pod warunkiem, że wykonuje się ją w odpowiednim miejscu przez wykwalifikowanych specjalistów). 

Za najskuteczniejszy sposób walki z lipodemią uważa się terapię łączoną, która polega stosowaniu zarówno metod fizjoterapeutycznych, jak i uciskowych oraz operacyjnych. Dzięki temu możliwa jest wyraźna poprawa stanu zdrowia chorych, a także eliminacja nieprzyjemnych dolegliwości, poprawa samopoczucia i powrót do sylwetki sprzed choroby. 

Zwykle po przeprowadzeniu liposukcji musi być kontynuowana Kompleksowa Terapia Przeciwobrzękowa, jednak na mniejszą skalę niż przed zabiegiem. Często pacjentki mogą zastąpić wyroby uciskowe o wysokiej klasie ucisku delikatniejszymi pończochami czy rajstopami. 

Oprócz tego pacjentki muszą dbać o ogólny stan zdrowia i stosować się do zaleceń lekarza. Konieczne jest wprowadzenie zdrowej, zbilansowanej diety i regularna aktywność fizyczna. Należy też unikać przegrzewania się i wystawiania ciała na długotrwałe działanie promieni słonecznych. Dzięki odpowiednio dobranej terapii i systematyczności możliwe jest znaczne poprawienie komfortu życia i zminimalizowanie przykryw dolegliwości.

Inne polecane artykuły: